Çocuğum Maçta Oynamadığında Ne Yapmalıyım?

Çocuğum Maçta Oynamadığında Ne Yapmalıyım?

Bazen bir çocuğun futbol hayatındaki en önemli karşılaşma, sahaya çıkamadığı gün başlar.

Hafta sonu geldi. Çantanız hazır, formanız yanınızda, belki sabah erkenden kalktınız. Çocuğunuz heyecanlı. Bütün hafta antrenmanlara katıldı, arkadaşlarıyla maç hakkında konuştu ve şimdi sahaya çıkacağı anı bekliyor.

Hakem düdüğü çaldı.

İlk dakikalar geçti. Ardından ilk yarı bitti. İkinci yarı başladı.

Ama çocuğunuz hâlâ yedek kulübesinde.

Bir ara size bakıyor. Siz de ona.

İçinizden binlerce düşünce geçiyor:

"Bu kadar antrenmana neden gidiyoruz?"

"Diğer çocuklar oynuyor, benim çocuğum neden oynamıyor?"

"Acaba antrenör onu yeterince iyi bulmuyor mu?"

Aslında bütün bunlar anlaşılabilir sorular. Çünkü hiçbir ebeveyn çocuğunun üzülmesini istemez. Ancak tam da bu noktada çok önemli bir ayrım ortaya çıkar: Çocuğumuzun duygusunu mu yönetmeye çalışıyoruz, yoksa kendi hayal kırıklığımızı mı?

1. Önce çocuğumuzun ne hissettiğini anlayalım

Bir çocuk için yedek kalmak yalnızca futbol oynamamak anlamına gelmeyebilir.

Bazen arkadaşlarının arasında geri planda kaldığını düşünür. Bazen kendisini yeterince başarılı hissetmez. Bazen de ailesinin önünde oynayamadığı için utanır.

Fakat her çocuk aynı tepkiyi vermez.

Bir çocuk gözyaşlarına boğulurken başka biri gayet sakin olabilir. Hatta bazı çocuklar oyuna girmemiş olmaktan çok, takımının kaybetmesine üzülür.

Bu yüzden maçtan sonra hemen bir sonuca varmak yerine sorabiliriz:

“Bugün senin için nasıl geçti?”

Bu kısa soru, konuşmanın kapısını açar.

Çocuğunuz “Çok üzüldüm, hiç oynayamadım.” diyorsa hemen “Ama olsun, bir dahaki maç oynarsın.” demek zorunda değilsiniz.

Önce duygusunu kabul edin:

“Sahaya çıkmayı çok istediğini biliyorum. Oynayamayınca üzülmen normal.”

Bu cümle çocuğunuzun yerine sorunu çözmez. Ancak ona önemli bir mesaj verir: Duyguların benim için önemli.

2. Yedek kalmak her zaman başarısızlık değildir

Futbol bir takım oyunudur. Oyuncu tercihleri de zaman zaman maçın koşullarına, oyuncuların hazır oluşuna, fiziksel duruma, takımın ihtiyaçlarına ve antrenörün planına göre değişebilir.

Bir çocuğun bugün daha az süre alması, onun gelecekte iyi bir futbolcu olamayacağı anlamına gelmez.

Çocukların gelişimi doğrusal bir çizgide ilerlemez. Bazı beceriler daha erken ortaya çıkar, bazıları zaman içinde güçlenir.

Bugün takım arkadaşlarına göre daha çekingen oynayan bir çocuk, ilerleyen dönemde oyunu daha iyi okumaya başlayabilir.

Bugün fiziksel olarak zorlanan bir çocuk, zamanla hareket koordinasyonunu geliştirebilir.

Buradaki önemli nokta şudur:

Tek bir maç, bir çocuğun futbolcu olarak değerini ölçemez.

Bununla birlikte gelişim odaklı çocuk futbolunda, oyuncuların gerçek maç deneyimi kazanabilmesi de önemlidir. Sürekli yedek kalmak ve yeterli öğrenme fırsatı bulamamak üzerinde durulması gereken bir konudur.

3. Tribünde verdiğimiz tepkiler düşündüğümüzden daha önemli

Şöyle bir sahne hayal edelim:

Bir çocuk yedek kulübesinde oturuyor. Babası tribünden sürekli antrenöre bakıyor, başını sallıyor ve memnuniyetsizliğini belli ediyor.

Çocuk sahaya giremediğine üzülürken bir de babasının kızgınlığını hissediyor.

Artık ortada iki ayrı sorun var: Kendi hayal kırıklığı ve ailesini hayal kırıklığına uğratmış olma düşüncesi.

Oysa tribünden verilmesi gereken en önemli mesaj şu olabilir:

"Seni sadece oynadığında ya da gol attığında değil, her durumda destekliyorum."

Antrenör kararları hakkında çocuğun önünde öfkeyle konuşmak, takım arkadaşlarını suçlamak veya başka çocuklarla kıyaslamak çoğu zaman çözüm üretmez.

Çocuğun antrenörüyle ve takım arkadaşlarıyla kurduğu ilişkiyi de zorlaştırabilir.

4. Antrenörle görüşmeli miyim?

Evet. Gerektiğinde antrenörle görüşmek son derece doğaldır.

Ancak görüşmenin amacı hesap sormak değil, çocuğun gelişimini anlamak olmalıdır.

Örneğin:

• “Çocuğumun şu anda güçlü bulduğunuz yönleri neler?”

• “Hangi becerilerini geliştirmeye ihtiyaç duyuyor?”

• “Antrenmanlarda özellikle neye dikkat etmesini önerirsiniz?”

• “Maç deneyimi kazanması için nasıl bir plan düşünüyorsunuz?”

• “Evde ona nasıl destek olabiliriz?”

Bu sorular, “Benim çocuğumu neden oynatmadınız?” yaklaşımına göre çok daha yapıcı bir iletişim kurabilir.

Görüşmeyi mümkünse maçın hemen ardından, herkesin duygularının yoğun olduğu bir anda değil, sakin ve uygun bir zamanda yapmak daha verimli olur.

Ancak önemli bir ayrıntıyı da unutmayalım: Çocuğa sürekli belirsiz cevaplar veriliyor, gelişimi hakkında hiç geri bildirim sunulmuyor veya uzun süre katılım fırsatı tanınmıyorsa ailelerin bunu sorgulaması yerindedir.

5. Evde ne yapabiliriz?

İlk hedefimiz daha fazla antrenman yüklemek olmamalı.

Öncelikle çocuğumuzun futbola olan ilgisini koruyalım.

Bahçede birlikte kısa bir pas oyunu oynayabiliriz. Parkta eğlenceli bir top sürme yarışı düzenleyebiliriz. Futbol hakkında konuşabilir ama her konuşmayı performans değerlendirmesine dönüştürmeyebiliriz.

Çocuğumuza küçük, ulaşılabilir hedefler seçmesinde yardımcı olabiliriz.

Örneğin:

Bu haftaki hedefim: Antrenmanda top gelmeden önce etrafıma bakmak.

Gelecek haftaki hedefim: Top kaybettiğimde yeniden oyuna katılmak.

Bir sonraki hedefim: Arkadaşlarımla daha fazla iletişim kurmak.

Böylece çocuğun başarı algısı yalnızca maçta aldığı süreye ya da attığı gole bağlı kalmaz.

6. Çocuğum “Artık futbol oynamak istemiyorum” derse?

Bu cümleyi duyduğumuzda endişelenebiliriz.

Fakat hemen “Pes etmek yok!” demek yerine neden böyle hissettiğini anlamaya çalışalım.

Belki gerçekten futboldan uzaklaşmak istiyordur. Belki o gün çok üzülmüştür. Belki de takım ortamında onu rahatsız eden farklı bir konu vardır.

Ona şu soruyu sorabiliriz:

“Futbolun kendisini mi sevmiyorsun, yoksa bugün yaşadığın şey mi seni üzdü?”

İki durum birbirinden farklıdır.

Bazen bir çocuğun ihtiyacı cesaretlendirilmek, bazen dinlenmek, bazen de kendi tercihini yapmasına izin verilmesidir.

Sonuç: Futbol yalnızca sahada oynanmaz

Çocuklarımızın futbola başlama nedenleri birbirinden farklı olabilir. Kimi gol atmayı sever, kimi arkadaşlarıyla birlikte olmayı, kimi yeni hareketler öğrenmeyi.

Ancak hepsinin ortak bir ihtiyacı vardır: Kendilerini değerli hissetmek.

Bugün yedek kalan bir çocuk, yarın takımın önemli oyuncularından biri olabilir. Olmayabilir de.

Asıl mesele, onun futboldan yalnızca başarı değil; sabır, dayanıklılık, arkadaşlık ve kendine güven kazanarak ayrılmasıdır.

Çünkü kupalar bir gün rafta kalır. Çocuğun kendisi hakkında öğrendikleri ise hayatına eşlik eder.

Altın Genç Antrenörünün Notu

Bir çocuğun gelişimini yalnızca maçta oynadığı dakikalarla değerlendirmek doğru değildir. Ancak her sporcunun gelişimini destekleyecek, kendini gösterebileceği öğrenme ve oyun fırsatlarına ihtiyaç duyduğunu da unutmamalıyız.

Çocuğunuzun en büyük taraftarı olun. Ama onun futbol yolculuğunu kendisinin yaşamasına da izin verin.